Mingy zegt " Het roosje met haar doornen vormen een geheel; ook van 't goede en 't kwade heeft ieder zijn deel. "

De nieuwste berichten op https://nos.nl
Ondernemers boos over verplicht aangiftesysteem Belastingdienst

Ondernemers met een besloten vennootschap klagen over een verplicht aangiftesysteem voor de belasting, waar ze ineens voor moeten betalen. Waar ze voorheen gratis met een gebruikersnaam en wachtwoord via de site aangifte konden doen, moeten ze dat nu doen via "E-herkenning". Daardoor moeten ze extra kosten maken, zeggen ze.

120.000 ondernemers met een BV hebben al een brief gekregen met het bericht dat ze op de nieuwe manier aangifte moeten doen, terwijl de Tweede Kamer het systeem nog niet heeft goedgekeurd. CDA, ChristenUnie en VVD zijn niet te spreken over weer een kwestie bij de Belastingdienst.

Wie een BV heeft kan sinds 1 januari van dit jaar alleen inloggen via E-herkenning. Daarvoor moet je een account aanmaken bij een van de zes commerciële aanbieders. De kosten zijn tussen de 45 en 50 euro per jaar. Wie geen account aanmaakt kan geen aangifte doen en loopt het risico op een boete die kan oplopen tot honderden euro's. E-herkenning is een communicatiesysteem waar verschillende overheidsdiensten al mee werken. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt voor het aanvragen van vergunningen.

Emeritus hoogleraar belastingrecht Zwemmer van de Universiteit van Amsterdam maakt zich kwaad en spreekt van "machtsmisbruik" door de Belastingdienst. Volgens hem is het systeem ook onwettig, omdat het dus nog niet goedgekeurd is door de Tweede Kamer. Behalve ondernemers moeten ook stichtingen, goede doelen en organisaties die bij de Kamer van Koophandel ingeschreven staan via E-herkenning werken.

Volgens het ministerie van Financiën gaat het om een dienstverlening, omdat ondernemers via E-herkenning kunnen communiceren met de overheid. Dan is het logisch dat daar kosten aan verbonden zijn, zo is de redenering.

Oud-hoogleraar Zwemmer bestrijdt dat. "Het is zeker geen dienst die verleend wordt, ik verleen de overheid een dienst door aangifte te doen. De overheid hoort te zorgen voor een gratis veilige digitale omgeving waar ondernemers aangifte kunnen doen. Het is toch van de gekke dat ik als ondernemer een commerciële partij in de arm moet nemen om aangifte te doen. Het is principieel onjuist, dat het geld kost om aan je fiscale verplichtingen te doen."

Wettelijke basis ontbreekt

Regeringspartijen ChristenUnie, CDA, VVD en D66 vinden dat de Belastingdienst, net als bij eerdere affaires, over de schreef gaat en zich niet aan de wet houdt. CDA-Kamerlid Omtzigt, betrokken bij het aan het licht komen van de problemen met de ten onrechte teruggevorderde kindertoeslagen, weet niet op basis van welke wet de Belastingdienst nu geld vraagt voor het doen van aangifte. "Die lijkt te ontbreken".

Daarbij heeft hij veel vragen over de uitvoering. Want veel partijen zoals kerkgenootschappen, opgeheven bedrijven, en bedrijven uit het buitenland die hier mensen in dienst hebben kunnen niet eens E-herkenning aanvragen.

ChristenUnie-Kamerlid Bruins wil dat er uitstel komt. Hij merkt op dat het motto "Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker" van de Belastingdienst zo langzamerhand niet meer van toepassing is. Bruins wil dat de Belastingdienst snel besluit om de maatregel uit te stellen.

Steven van Weyenberg (D66) zegt te begrijpen dat de overheid digitale communicatie beter wil beveiligen, maar vraagt zich af waarom E-herkenning al wordt ingevoerd terwijl de Kamer het wetsvoorstel nog moet behandelen.

Heel veel vragen

Niet alleen voor ondernemers met een BV, ook voor kerken en sommige goede doelen is invoering van E-herkenning een probleem. "Wat tot voor kort in vijf minuten was gebeurd, is nu een hels karwei", aldus Bruins.

VVD-Kamerlid Lodders stoort zich eraan dat ondernemers onnodig op kosten worden gejaagd. "Ik heb heel veel brieven en e-mails gehad van ondernemers." Volgens haar is het systeem te snel geïntroduceerd. "Er is iets minder goed nagedacht over de gevolgen. Nu wordt al duidelijk dat bij een aantal mensen grote problemen ontstaan."

Voor sommige ondernemers is het niet mogelijk om een E-herkenning aan te vragen omdat ze geen KvK-nummer hebben. "Heel veel vragen waar ik opheldering over wil voordat we hiermee verder gaan."



Nederland zit niet te wachten op geld uit groene subsidiepot van de EU

Nederland krijgt 220 miljoen euro uit de nieuwe Europese pot met geld die bedoeld is om het klimaatbeleid te vergroenen. Maar het kabinet zit helemaal niet op dat geld te wachten. Nederland is tegen het systeem van financiering en heeft vooralsnog geen idee wat het met het geld moet.

In totaal wil de Europese Commissie tot 2030 duizend miljard euro bij elkaar sprokkelen om de economie groener te maken. Dat geld komt uit allerlei potjes, zoals de bestaande landbouwfondsen. Ook moet er zo'n 7,5 miljard euro beschikbaar komen via de Europese begroting. Nederland zou daar dan 220 miljoen euro van krijgen.

Maar daarmee overspeelt de Europese Commissie zijn hand, zeggen Haagse bronnen, omdat er geld wordt uitgegeven waarvan nog niet is vastgesteld dat het ook daadwerkelijk beschikbaar is. De Europese begroting voor de komende zeven jaar is nog helemaal niet rond, lidstaten zijn er nog volop over aan het bakkeleien. En Nederland is bijvoorbeeld voorstander van een lagere begroting dan waar de Europese Commissie van uitgaat.

Bovendien vindt premier Rutte dat de beloofde miljoenen van de EU beter kunnen worden besteed in landen waar de gevolgen van de vergroening hard zullen aankomen. Het kabinet wordt wat dat betreft gesteund door Spanje, Portugal en een aantal Oost-Europese landen. Ook zij vinden dat landen als Nederland en Duitsland best hun eigen broek kunnen ophouden.

Hoe werkt het?

Overigens is het geld uit Brussel niet gratis. Lidstaten moeten zelf ook flink in de buidel tasten. Als Nederland de 220 miljoen zou krijgen, kost dat de Nederlandse schatkist iets minder dan 500 miljoen euro. Je krijgt namelijk alleen geld als je zelf ook iets bijlegt.

De 220 miljoen zal in eerste instantie niet naar een regio als Groningen gaan, maar eerder naar bijvoorbeeld Zuid-Holland. De subsidie is bedoeld voor regio's met een hoge uitstoot van vervuilende stoffen en tegelijkertijd forse werkgelegenheid, die mogelijk krimpt door de klimaatmaatregelen. Werkgelegenheid die verdwijnt door het sluiten van gasvelden (zoals in Groningen) telt niet, terwijl het afschakelen van kolen wél punten oplevert - en dus geld uit de nieuwe subsidiepot.

EU-diplomaten denken dat de voorwaarden voor de Europese subsidie gaan lijken op de oude regels voor de cohesiefondsen van de EU. Bij die fondsen ging het vooral om gebieden die economisch achterbleven. "Daar wordt bij de nieuwe subsidiepot nog een ander criterium aan toegevoegd, namelijk dat dat achterblijven wordt veroorzaakt door de klimaatmaatregelen."

Serieuze plannen

De formele goedkeuring van de bestemming die de Europese Commissie aan het geld gaat geven zal vanwege de financiële discussie nog wel even op zich laten wachten. We weten pas hoeveel geld iedere lidstaat krijgt als de EU-begroting officieel is goedgekeurd, later dit jaar.

Maar ondertussen zitten de ambtenaren in Brussel niet stil: de komende tijd komt er meer duidelijkheid over de voorwaarden. En in kringen rond de Europese Commissie valt te horen: het moeten wel serieuze plannen zijn, en wie niet aan de voorwaarden voldoet krijgt geen subsidie.



Seks voor twee tientjes: politiek schrikt van werkomstandigheden in bordelen

Politiek Den Haag reageert met verbazing en zorg op het onderzoek van Nieuwsuur over prostitutie. Kamerleden waren niet op de hoogte van de gang van zaken in de bordelen van de Leeuwarder rosse buurt. "Ik wist niet dat het zo erg was", zegt Michiel van Nispen (SP).

Ook VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden heeft met verbazing gekeken naar de "misstanden". De ChristenUnie is geschrokken van de situatie op de werkvloer. "Het is voor ons het zoveelste bewijs dat er ook in de legale prostitutie heel veel mis is", aldus Stieneke van der Graaf.

Bij het onderzoek in de prostitutiebranche stuitte Nieuwsuur op een aantal misstanden. Zie het in deze video:

Nieuwsuur legde bloot dat gemeenten nogal verschillend omgaan met prostitutie. Leeuwarden stelt amper eisen aan de veelal buitenlandse prostituees en de vrouwen kunnen direct aan de slag als ze aankloppen bij een bordeel. Ze kunnen dagen maken van 16 uur, werken soms al voor 20 euro en slapen boven bordelen.

De gemeente Groningen daarentegen heeft juist veel voorwaarden opgenomen in het prostitutiebeleid. Zo duurt het daar een paar weken voordat vrouwen achter het raam kunnen plaatsnemen.

Goedkoper dan een sekspop

GroenLinks-Kamerlid Niels van den Berge vindt het daarnaast schokkend dat veel buitenlandse prostituees geen idee hebben van hun rechten en plichten. Een overheidswebsite met informatie hierover is nauwelijks vindbaar en verstopt op een andere website. Belangrijke info is niet beschikbaar in het Roemeens en Bulgaars, terwijl juist veel prostituees uit Oost-Europa komen.

Regelmatig werken prostituees onder de aangegeven beginprijs. Soms wordt al seks aangeboden voor 20 euro. Een half uur met een sekspop is duurder, hoorde Nieuwsuur van een bordeelexploitant:

Anne Kuik (CDA) heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld aan staatssecretaris Ankie Broekers-Knol. Kuik wil onder meer van de staatssecretaris weten hoe zij het besluit van de politie om niet meer te controleren in bordelen, rijmt met de prioriteit op mensenhandel in de Veiligheidsagenda. En ze wil opheldering over de belastingontwijking door prostituees.

Prostitutiewet

Het huidige kabinet werkt momenteel aan een landelijke prostitutiewet om tot meer eenduidig beleid te komen. Over zo'n wet wordt al tien jaar gesproken. Er is veel steun voor, maar Kamerleden zien nog wel knelpunten. Zo wijzen VVD en Groenlinks naar de registratieplicht voor prostituees. De privacy moet volgens de partijen goed gewaarborgd worden, omdat prostituees anders mogelijk niet willen meewerken.

De SP benadrukt dat de handhaving en opsporing van seksuele uitbuiting ook moet verbeteren. Van Nispen: "Er is de afgelopen jaren veel te veel bezuinigd op de politie waardoor er in de praktijk te weinig aandacht is voor mensenhandel."

De staatssecretaris sprak afgelopen week tijdens een werkbezoek met hulpverleners in Leeuwarden over mensenhandel en bezocht ook de rosse buurt in Groningen. "Dit werkbezoek stond al heel lang gepland," aldus de woordvoerder van Broekers-Knol. Volgens de staatssecretaris is de aanpak van de gemeente Groningen een goed voorbeeld hoe het risico op misstanden zoals seksuele uitbuiting kan worden verbeterd.



50 jaar persgesprek met de premier: Rutte kan nooit zeggen 'ik kom niet'

Op vrijdag 16 januari 1970 was het minister-president Piet de Jong (KVP, nu CDA) die na afloop van de ministerraad voor het eerst naar perscentrum Nieuwspoort kwam om een persconferentie te geven voor de schrijvende journalisten. Na afloop stond hij de radio en tv te woord in een studiogesprek.

In het boek De Rijksvoorlichtingsdienst zegt de toenmalige directeur van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) erover: "Het begon heel bescheiden. De Jong droeg alleen maar uit wat er in de ministerraad besloten was. Voor beiden partijen was het een onzeker begin."

Nu, vijftig jaar later, heeft Mark Rutte al meer dan 250 vrijdagse persconferenties gegeven. De onzekerheid erover is al lang weg. "Dit is een traditie, en dat mag ook nooit veranderen", zegt de premier. "Ik ben als historicus niet van de grote veranderingen."

In onderstaande video blikt Rutte terug op zijn ervaringen en de gesprekken van een aantal van zijn voorgangers.

Het verhaal gaat dat Piet de Jong de vrijdagse persconferentie in het leven riep om een zeer pragmatische reden: hij wilde op vrijdagavond niet meer gestoord worden door telefoontjes van journalisten als zijn vrouw de aardappels al op tafel had gezet.

Volgens Marja Wagenaar, die De Jong een aantal keer sprak voor haar boek over de geschiedenis van de RVD, is dat een mythe. "In werkelijkheid was het zo dat er in de jaren 60 veel opstand was tegen het gezag, en een grote behoefte aan openheid. Een staatscommissie kwam toen met het idee van de persconferentie. Bovendien ging het heel slecht met het imago van het kabinet, dus toen heeft De Jong bedacht dat hij maar wat vaker naar buiten moest treden."

Over hoe de mythe van de piepers is ontstaan heeft Wagenaar wel een idee. "De Jong heeft zelf dat aardappelverhaal verteld, en dat heeft hij slim gedaan. Het is een leuker en herkenbaarder verhaal dan dat het slecht gaat met je kabinet en dat je op tv je beleid wil verkopen. Hij was echt niet wars van politiek opportunisme."

Oud-parlementair journalist Ferry Mingelen was er vanaf de eerste persconferentie in januari 1970 bij. "Premier Wim Kok was een diesel: als het begon te lopen, liep het. Ruud Lubbers was altijd de nuance van de nuance."

"Jan Peter Balkenende was zo'n bokser, die had je dan in de hoek en kon je blijven slaan wat je wilde, maar er gebeurde gewoon niks. Hij gaf niet toe, hij ging niet onderuit. Hij bleef staan, maar qua communicatie was het niet echt een opsteker. Het is zelfs wel eens voorgekomen dat een functionaris van de RVD in de studio bleef staan, omdat er zorgen waren of het bij Balkenende wel goed ging."

Volgens Mingelen is Rutte de beste van alle Nederlandse premiers in persconferenties geven. "Hij is de gladste vis in het water. Zo snel, zo slim in het ontwijken van antwoorden. Als je Rutte klem wilt zetten moet je wel van hele goede huize komen. Dat is mij nooit echt gelukt hoor, moet ik toegeven."

Massamedia 'onverslaanbaar'

Volgens Rutte zelf is de traditie in de loop van de tijd gegroeid en veranderd, maar zeker niet ingehaald door de komst van sociale media. "Mijn beeld is dat de sociale media een beetje over de hype heen zijn, ik heb er nooit zo in geloofd. Uiteindelijk zijn de massamedia toch de plek waar je miljoenen mensen kan bereiken met wat er in de politiek speelt, wat ik daar van vind, of als anderen kritiek hebben op wat ik doe. Ik denk dat dat onverslaanbaar is, dat verandert niet."

Ook Mingelen en Wagenaar beamen dat de traditie van de wekelijkse persconferentie en het gesprek voor radio en tv onvervangbaar is. Mingelen: "Je moet je realiseren dat je nergens anders ter wereld iedere week na een belangrijke vergadering de premier te spreken krijgt. Hij komt altijd, en hij moet ook komen. Hij kan niet zeggen: het is een beetje een vervelende tijd, ik kom deze keer niet. Daarvoor is de gewoonte te sterk. Die verworvenheid moet je niet weggeven."

Wagenaar: "De oud-directeur van de RVD vertelde mij dat hij de premiers er zo nu en dan ook wel naartoe moest schoppen als ze geen zin hadden. Dan stond er een vervelend onderwerp op de agenda en wilden ze eigenlijk niet. Het is uniek en daar mogen we best een beetje trots op zijn."



Ouders krijgen inzage in toeslagdossiers, dit keer met witte lak

Een groep van twaalf ouders die nog wachtten op inzage in hun dossier in de toeslagenaffaire, heeft de relevante stukken gekregen. Er zitten dit keer geen volledig weggelakte pagina's bij, en de Belastingdienst heeft ervoor gekozen geen zwarte maar witte lak te gebruiken.

Eerder was er ophef over dossiers die voor het grootste deel waren zwartgelakt. Dat werd door de ouders als een nieuwe klap in het gezicht ervaren en droeg bij aan de val van staatssecretaris Snel van Financiën.

De twaalf ouders die hun dossier nu hebben gekregen, horen bij de groep die in november bij de Belastingdienst in Rotterdam hun dossier opeiste. Zij wilden weten waarom ze als fraudeur werden gezien, en grote bedragen moesten terugbetalen.

Uit de informatie die ze nu hebben gekregen, blijkt dat de problemen vaak begonnen als er een verandering in inkomen was, bijvoorbeeld doordat mensen gingen scheiden of na ziekte weer aan het werk gingen. Als de Belastingdienst daarachter kwam, werd de volledige kinderopvangtoeslag teruggevraagd.

Persoonlijke aanpak

Minister Hoekstra heeft na het vertrek van Snel besloten dat mensen die hun dossier hebben opgevraagd, anders benaderd moeten worden. Hij is persoonlijk bij een aantal ouders op bezoek geweest.

De twaalf ouders uit Rotterdam hebben hun dossier vandaag persoonlijk overhandigd gekregen door een medewerker van de Belastingdienst. Er is vantevoren gebeld wanneer het hun goed uitkwam.

Maandag spreekt Hoekstra, samen met premier Rutte, 250 slachtoffers toe. Rutte zei in zijn persconferentie vanmiddag dat hij dan vooral goed wil luisteren.

De toeslagenaffaire ging naar schatting in totaal over zo'n 9000 mensen. Inmiddels hebben nog eens 3500 mensen op eigen initiatief om een herbeoordeling van hun dossier gevraagd.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Hoekstra dat dossiers "op onderdelen onvolledig zijn". De afgelopen tijd heeft hij ook van gedupeerde ouders en media signalen gekregen dat er mogelijk stukken zijn verdwenen. Hij wil hier onafhankelijk onderzoek naar laten doen.



AlFitrah-moskee moet documenten openbaren

De alFitrah-moskee uit Utrecht moet een onderzoekscommissie van de Tweede Kamer inzage geven in de financiën. Dat heeft de voorzieningenrechter in een kort geding besloten. De documenten moeten de parlementaire ondervragingscommissie helpen bij het onderzoek naar financiering van salafistische moskeeën.

De rechtbank beveelt alFitrah en aanverwante stichtingen om de administratie en financiële gegevens aan de commissie over te dragen. Als zij blijven weigeren, kan er een dwangsom volgen.

De alFitrah-moskee is een van de islamitische organisaties die door de commissie worden onderzocht. Het onderzoek werd ingesteld na de onthulling van Nieuwsuur en NRC dat verschillende islamitische organisaties miljoenen euro's uit de Golfregio hebben ontvangen. Er bestaan vermoedens dat daarmee religieus fundamentalisme wordt gestimuleerd en integratie in de Nederlandse samenleving wordt tegengewerkt.

Verdwenen documenten

De stichting alFitrah en de Kamercommissie stonden tegenover elkaar voor de rechter omdat de stichting weigert opening van zaken te geven. Imam Suhayb Salam zei gisteren in de rechtszaal dat hij de stukken niet meer heeft, omdat die in beslag zijn genomen door de FIOD en het Openbaar Ministerie bij een inval in 2016. De advocaat van de Kamercommissie stelde daarop dat de moskee die stukken inmiddels terug heeft.

AlFitrah wordt nu gedwongen medewerking te verlenen in de zoektocht naar de 'verdwenen' documenten. De rechtbank vindt dat de stichting een betere onderbouwing van de verdwijning moet geven. Ook moet zowel de Kamercommissie als alFitrah nagaan of er bij de FIOD documenten voorhanden zijn.

Vrijheid van godsdienst

Het moskeebestuur stelde in de zitting dat het onderzoek in strijd is met de vrijheid van godsdienst, maar daar gaat de rechter niet in mee. Het verstrekken van gegevens brengt de belijdenis van een godsdienst niet in het geding, oordeelt de rechtbank.

Volgens CDA-Kamerlid Michel Rog, die de ondervragingscommissie voorzit, zijn de opgevraagde documenten noodzakelijk om het onderzoek voort te zetten. Zodra de gegevens beschikbaar zijn, hoopt de commissie verder te kunnen met de voorbereiding voor de openbare verhoren. Die moeten volgende maand plaatsvinden.

Voor die eerste verhoren zijn al mensen uitgenodigd, maar niet de salafistische prediker Salam.



FNV: plannen drugs- en alcoholtesten onaanvaardbaar

FNV vindt de kabinetsplannen om drugs- en alcoholtesten op meer werkplekken toe te staan onaanvaardbaar. Volgens de vakbond tasten de testen grondrechten van werknemers aan. Bovendien noemt FNV de plannen slecht onderbouwd.

Het idee van staatssecretaris Van Ark is om drugs- en alcoholtesten ook toe te staan bij chemische bedrijven. Nu mogen alleen piloten, machinisten en politieagenten worden getest.

Van Ark zei vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal dat gekozen is voor de chemische industrie, omdat iemand "met één druk op de verkeerde knop" veel ellende kan aanrichten bij een bedrijf, collega's en omwonenden.

Hoeveel ongelukken jaarlijks gebeuren na middelenmisbruik zei de staatssecretaris niet. Wel krijgt zij naar eigen zeggen veel signalen van werkgevers dat de testen nodig zijn. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland juichen de plannen toe en pleiten voor een uitbreiding naar andere sectoren.

De Inspectie SZW, die ernstige bedrijfsongevallen onderzoekt, zegt geen cijfers bij te houden over ongevallen waarbij drugs of alcohol in het spel waren. De inspectie mag niet testen en spreekt op z'n vroegst 24 uur na een ongeluk met slachtoffers en betrokkenen. Dan heeft een test geen nut meer.

'Alsof Nederland dagelijks beschonken gaat werken'

De kabinetsplannen zijn vooral gebaseerd op borrelpraat, schrijft de FNV in een persbericht. "Hier wordt een beeld geschetst alsof werkend Nederland elke ochtend beschonken of onder invloed van drugs naar het werk gaat, maar er zijn geen cijfers die suggereren dat er sprake is van een reëel probleem."

Werkgevers mogen hun personeel nu niet testen. Voor de wet wegen de privacy en de lichamelijke integriteit op dit moment zwaarder dan eventuele risico's van benevelde werknemers.

Toch gebeurt het wel al regelmatig. Tientallen bedrijven in de industrie, in de havens en de chemie testen hun werknemers weleens, bleek al na een rondgang van de NOS. Ook kwam autobedrijf VDL Nedcar in november 2018 in het nieuws met het bericht dat daar regelmatig testen op de werkvloer plaatsvinden.



Ambassadeur VS verzet zich tegen export ASML-chipmachines

Het internationale touwtrekken rond waardevolle chipmachines van de Nederlandse fabrikant ASML wordt heviger. Voor het eerst verkondigen de Verenigde Staten openlijk dat de machines niet naar China mogen.

In een interview met Het Financieele Dagblad zegt de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra: "Wij hebben het aan de Nederlanders vrij duidelijk gemaakt: wij geloven dat dit bijzonder gevoelige technologie is, die niet thuishoort op bepaalde plaatsen."

Hoewel hij het land daarbij niet expliciet noemt, doelt hij volgens de krant op China. Eerder meldde het persbureau Reuters op basis van anonieme bronnen dat de Amerikaanse regering de Nederlandse regering onder druk heeft gezet om de verkoop van de chipmachines aan een Chinese fabrikant te voorkomen.

Waardevolle, geavanceerde technologie

De apparaten waar het om draait zijn zogeheten extreem ultraviolet (euv) machines. Ze kosten 120 miljoen euro per stuk en zijn essentieel om de komende jaren de meest geavanceerde chips te kunnen maken. ASML is de enige maker ter wereld van deze machines.

Ze staan ook op de lijst van goederen die onder het Wassenaar Arrangement vallen, een verdrag dat toeziet op de export van goederen die ook militair ingezet kunnen worden. Voor het uitvoeren is daarom een vergunning nodig van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgens de Verenigde Staten zijn er veiligheidsrisico's als de machines naar China gaan, maar wat die risico's precies zijn, zegt Hoekstra niet in het interview. Hij zegt alleen: "Ik ben geen technologie-expert. Creatieve mensen kunnen interessante toepassingen bedenken voor euv (...). En de Nederlandse regering is zich ook heel goed bewust van de gevaren."

Politieke druk

ASML heeft op dit moment geen exportvergunning van de Nederlandse overheid. De vraag is in hoeverre dat komt door politieke druk van de VS. ASML zelf was nog niet bereikbaar voor een reactie.

Eerder deze week sprak het FD met de Chinese ambassadeur in Nederland. Die zei zich zorgen te maken dat Nederland de handelsrelatie laat 'politiseren' onder Amerikaanse druk.

Het touwtrekken rond de machines van ASML speelt tegen de achtergrond van de langlopende handelsoorlog tussen de VS en China. Eerder deze week tekenden de twee landen een eerste akkoord, en zetten daarmee een stap richting beëindiging van het handelsconflict.

Los van dat akkoord zijn de handelsbelangen rond chiptechnologie heel erg groot, het is een miljardenindustrie. De VS hebben eigen chipbedrijven, en China hoopt de eigen industrie verder te kunnen opbouwen.

Kabinet maakt eigen afweging

Minister Kaag zei vanochtend in een reactie op de oproep van China en de Verenigde Staten dat het kabinet nog in overleg is over een eventuele exportvergunning over de ASML-machines, ook met het bedrijf zelf. "Het is heel interessant om de ambassadeur van China de ene dag te horen en dan de ambassadeur van de Verenigde Staten, onze bondgenoot, maar wij passen de criteria toe en overwegen alles heel zorgvuldig. Dat is een gebruikelijk proces. Wij maken heel rustig onze eigen afweging."

Ook Kaag verwees naar het Wassenaar Arrangement over de export van goederen. Ze erkende dat het geen gemakkelijke afweging is, omdat het gaat om het product zelf, de risico's, de veiligheid en nationale belangen. "Dit is civiel en militair heel gevoelig en het hangt ook af van de eindgebruiker." Kaag wilde er niet op vooruitlopen wanneer het kabinet de knoop doorhakt: "Dat merken we te zijner tijd wel."

Premier Rutte zei later dat het de ambassadeurs vrij staat zich uit te spreken, maar dat het kabinet "zo onverstoorbaar mogelijk" zijn werk wil doen. Hij voegde eraan toe dat Nederland zeer gehecht is aan de relatie met de Verenigde Staten en aan de bondgenootschappelijke en historische band met dat land, maar dat Nederland ook met China goede relaties heeft, "een belangrijke economie, de tweede van de wereld".



Exportrecord voor Nederlandse landbouw: vooral veel bloemen en vlees

De landbouwexport is opnieuw gestegen. In 2019 werd voor 94,5 miljard euro uitgevoerd naar het buitenland. Dat is 4,6 procent meer dan in 2018 en de hoogste exportwaarde ooit.

Dat de exportwaarde is gestegen komt vooral doordat de uitgevoerde producten duurder zijn geworden.

De cijfers komen uit een raming van Wageningen Economic Research en het Centraal Bureau voor de Statistiek. De landbouwexport stijgt al jaren. Met deze nieuwe raming blijft Nederland de op een na grootste landbouwexporteur van de wereld, na de Verenigde Staten.

Er werd onder meer veel meer vlees geëxporteerd dan in 2018 (plus 600 miljoen euro). "Een belangrijke oorzaak daarvan is de varkenspest in Azië", zegt Krijn Poppe, onderzoeker van Wageningen Economic Research. Varkensboeren hebben daardoor veel meer naar China geëxporteerd (plus 22 procent).

Ook voor bloemen, planten en bloembollen was 2019 een goed export-jaar. (sierteelt 9,5 miljard euro).

De cijfers over de landbouwexport gaan ook over producten als bier, sterke dranken en chocolade.

"In het geval van chocolade worden cacaobonen geïmporteerd uit West-Afrika", zegt Poppe. "Hier in de Zaanstreek worden die verwerkt tot chocoladeproducten, en die worden weer geëxporteerd naar Zwitserland, België en Frankrijk." De import en export van cacao en chocola steeg vorig jaar met 6 procent.

Blauwe bessen

Verder zit in de cijfers fruit dat eerst uit het buitenland werd gehaald, zoals avocado's uit Zuid-Afrika en Peru, en blauwe bessen uit Spanje. Dat fruit wordt vervolgens door handelaren geëxporteerd in pakketten, samen met producten die in Nederland zijn geteeld, staat in het onderzoek.

Dit soort export van producten die niet of nauwelijks in Nederland zijn bewerkt, had een waarde van 26 miljard euro. Het grootste deel van de export bestaat uit producten die grotendeels hier zijn gemaakt of bewerkt, zoals bijvoorbeeld bloemen of kaas (68,5 miljard euro).

Onder meer door de stikstofcrisis is er discussie over de toekomst van de agrarische sector in Nederland. In het rapport wordt de vraag opgeworpen hoe logisch het is dat een klein land als Nederland de tweede exporteur van landbouwproducten ter wereld is.

"We exporteren al jaren veel", zegt Poppe. "Dat heeft ook te maken met de ligging van Nederland aan zee, met een groot Europees achterland. Maar dat betekent wel ook milieuvervuiling, bijvoorbeeld door stikstof".

Echte prijs

In het rapport wordt besproken of de milieukosten, bijvoorbeeld de schade door stikstof, kunnen worden doorberekend in de prijzen. "Dan worden de producten wat duurder en zal de export iets teruglopen", zegt Poppe. "In zijn algemeenheid bevelen wij als economen aan: betaal de echte prijs, en dan moet je milieu-effecten meenemen", zegt hij.

Minister Schouten vindt dat dat laatste alleen in Europees verband kan gebeuren. "Als wij dat als Nederland alleen doen, krijg je een heel scheve situatie", zei ze in het NOS Radio 1 Journaal.

Geen doel in zichzelf

Schouten noemde de exportcijfers het resultaat van het harde werken van veel mensen. Maar ze benadrukte dat de exportcijfers geen doel op zich zijn. "Nederland blijft een handelsland en we leveren goede producten waar veel vraag naar is in het buitenland. We moeten op een manier produceren dat de boeren er een goede boterham aan kunnen verdienen, maar het moet ook gebeuren in balans met de omgeving."

Schouten verwees onder meer naar de varkensboeren die zich hebben gemeld voor een subsidie om te stoppen met hun bedrijf. "Dat zal ongetwijfeld een effect hebben op de exportcijfers", zei ze. De minister is nu op de Grüne Woche, de grote landbouwbeurs in Berlijn.



CDA en D66 willen opheldering over doorvliegen boven Iran

Regeringspartijen CDA en D66 willen opheldering van het kabinet over het doorvliegen boven Iran door KLM ondanks de Iraanse raketaanvallen op een militaire basis in Irak.

De aanvallen vonden plaats in de nacht van 7 op 8 januari. KLM besloot pas woensdagochtend 8 januari om niet meer boven Irak en Iran te vliegen. Dat was na de ramp waarbij de Iraanse luchtafweer bij vergissing een Oekraïens passagiersvliegtuig bij Teheran neerhaalde.

CDA en D66 betwijfelen of KLM de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft opgevolgd. In het rapport na de ramp met de MH17 heeft de OVV elf aanbevelingen gedaan, onder meer dat staten, luchtvaartautoriteiten en luchtvaartmaatschappijen meer informatie moeten uitwisselen over conflictgebieden en mogelijke bedreigingen voor de burgerluchtvaart. CDA en D66 willen nu dat minister Van Nieuwenhuizen de navolging daarvan nader onderzoekt.

Bittere lessen

D66-Kamerlid Sjoerdsma: "MH17 heeft ons bittere lessen geleerd over vliegveiligheid. Nu is er wéér een passagiersvliegtuig door een raket neergehaald. We verwachten dat het kabinet alles op alles zet om de vliegveiligheid te verbeteren."

D66 pleitte er eerder al voor dat Europees wordt aangestuurd waar wel en niet veilig gevlogen kan worden: dat zou de Europese luchtvaartorganisatie EASA voortaan moeten bepalen. Sjoerdsma: "Het moet niet uitmaken of je als passagier in een KLM-toestel stapt, bij Delta Air Lines of ergens anders."



Kabinet wil alcohol- en drugstest ook in de chemische industrie

Op je werk een drugstest doen of urine afgeven? Het kan binnenkort in meer bedrijven realiteit worden. Piloten, machinisten en politieagenten worden al getest op alcohol en drugs door hun werkgever, maar bij andere beroepsgroepen mag dat niet zomaar. In maar een paar sectoren is het wettelijk geregeld. Als het aan het kabinet ligt gaat dat ook gelden voor de chemische industrie.

Staatssecretaris van Ark vindt dat veilig werken in bedrijven met chemische stoffen meer prioriteit moet krijgen- en dus beter wettelijk geregeld moet worden.

"Werknemers die binnen een organisatie werkzaam zijn onder invloed van alcohol of drugs leveren een veiligheidsrisico op voor zichzelf, voor hun collega's en voor hun omgeving. Dit gedrag hoort niet thuis op de werkvloer. Ik vind het belangrijk dat hiertegen kan worden opgetreden, omdat iedereen veilig moet kunnen werken. Ik wil daarom het afnemen van testen op alcohol en drugs op de werkplek in specifieke risicovolle situaties mogelijk maken."

Van Ark zegt er niet aan "te moeten denken dat er een ongeluk gebeurt, tot een grootschalige ramp aan toe, omdat iemand onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen is".

Privacy

Dat het niet wettelijk is toegestaan, betekent niet dat er niet al getest wordt op de werkvloer. Minstens tientallen bedrijven doen het -ook zonder wettelijke regels- al wel.

Zo kwam autobedrijf VDL Nedcar in november 2018 in het nieuws met het bericht dat daar regelmatig testen op de werkvloer plaatsvinden.

Directeur Paul van Vuuren zei destijds dat voor hem de veiligheid voorop staat. "Iedere collega waarbij een verhoogde waarde is aangetroffen, en zichzelf én zijn collega's op de werkplek in gevaar brengt, is er één te veel".

Maar het bedrijf riskeerde wel boetes omdat een wettelijk kader voor de testen ontbrak. VNO-NCW stelde daarop dat wetgeving hard nodig is om te kunnen controleren of werknemers onder invloed zijn, zeker sinds de nieuwe privacywet is ingevoerd.

Naast het invoeren van testen wil het kabinet de preventie, voorlichting en begeleiding van werknemers verbeteren.



503 varkensboeren melden zich voor stopsubsidie

Er hebben zich 503 varkenshouders gemeld voor de uitkoopregeling voor boeren. Dat zijn er zo'n tweehonderd meer dan gedacht. De boeren kunnen een subsidie krijgen om te stoppen met hun bedrijf.

De regeling, waar tot nu toe 180 miljoen euro voor is vrijgemaakt, is bedacht om een einde te maken aan de stankoverlast in de buurt van varkenshouderijen, maar is door de stikstofproblematiek meer in de belangstelling komen te staan.

Het is de bedoeling dat de aanmelders binnen 13 weken horen of zij in aanmerking komen voor de subsidie. Varkenshouders die de meeste stankoverlast veroorzaken, krijgen voorrang. Het ministerie streeft ernaar om zoveel mogelijk aanvragen te honoreren.

De boeren die subsidie krijgen, kunnen in het tweede kwartaal van 2020 beginnen met de afbouw van hun bedrijf. De eerste resultaten van het verminderen van de geuroverlast moeten dan volgend jaar merkbaar worden.



Appende Kamerleden wekken ergernis, 'het wekt geen echt geïnteresseerde indruk'

Steeds meer mensen ergeren zich aan het smartphonegebruik van Kamerleden tijdens debatten. Dat merkt Kamervoorzitter Arib door het toenemend aantal klachten van burgers dat ze hierover ontvangt. "Het is klacht nummer één op de lijst met klachten".

De voorzitter begrijpt dat de smartphone van deze tijd is, maar wil ook dat Kamerleden zich ervan bewust zijn welk beeld door veelvuldig geapp tijdens debatten kan ontstaan. Soms- zoals tijdens de Algemene Beschouwingen- wijst ze Kamerleden daar ook op. Ze ergert zich er zelf ook aan dat de aandacht bij sommige Kamerleden meer bij het scherm dan bij het debat lijkt.

Tijdens debatten zit bijna veertig procent van de Kamerleden op de mobiel, zo becijferde 'Fractie van Aandacht', een samenwerking tussen studenten en een commercieel bedrijf. Tijdens 21 vergaderingen hielden waarnemers bij hoeveel politici in de zaal op dat moment op hun smartphone zaten te kijken.

Arib: "Het gaat volgens mij niet zozeer om de vraag hoe vaak Kamerleden en bewindspersonen op hun telefoon kijken, maar of ze het debat volgen, naar elkaar luisteren, elkaar in de ogen kijken. Als Kamer hebben we daarin een voorbeeldfunctie".

Geen geïnteresseerde indruk

Fractie van aandacht wil dat het bestuur van de Kamer de regels aanscherpt, maar het is nog de vraag of dat gaat gebeuren.

Arib begrijpt dat alle informatie voor Kamerleden via de telefoon binnenkomt. "Stukken, moties, nieuws, noem maar op. Vooral tijdens de lange debatten is het een belangrijk middel om op de hoogte te blijven van wat er buiten de plenaire zaal gebeurt".

Ze is dan ook niet voor een telefoonverbod, en heeft het idee dat Kamerleden zich er al bewuster van worden. Maar ze moeten wel blijven opletten, aldus de voorzitter, want een "echt geïnteresseerde indruk wekt het niet".

Vorig jaar november klaagde een Kamerlid overigens over het mobiel gedrag van een bewindspersoon in de Kamer: Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren vond dat premier Rutte tijdens het stikstofdebat wel erg veel met zijn telefoon in de weer was. Rutte erkende later dat dat "niet zo handig" was geweest.



Minister De Jonge lobbyt tegen verplichte Europese aanbestedingen in de zorg

Minister De Jonge van Volksgezondheid wil snel af van de Europese regel die gemeenten verplicht om zorgtaken Europees aan te besteden. Hij heeft daar vandaag in Straatsburg met Europarlementariërs uit verschillende landen over gepraat. De Jonge wijst erop dat de zorg geen markt is, "laat staan een Europese markt".

De Jonge vindt de gedachte achter de Europese aanbestedingsregel begrijpelijk voor marktactiviteiten: bedrijven moeten dezelfde kansen krijgen om een opdracht binnen te halen. Maar volgens hem botst het "met zaken die in de jeugdzorg en de thuiszorg gewoon belangrijker zijn: samenwerking en partnerschap in de wijk bijvoorbeeld".

Hij vindt het niet logisch om te denken dat mensen vanuit Portugal of Litouwen in de Nederlandse jeugdzorg aan de slag gaan. "Dat gebeurt niet."

De Jonge wil "hoe sneller, hoe beter" af van de Europese regelgeving voor de zorg, "want het zorgt voor procedures die veel tijd en geld kosten, en dat komt de zorg niet ten goede".



PvdD: 350 inspecteurs voor twintig slachtingen per seconde is te weinig

De Partij voor de Dieren wil dat er fors meer inspecteurs komen voor de slacht. Kamerlid Wassenberg zegt dat er 642 miljoen dieren per jaar worden geslacht en dat daar 350 inspecteurs tegenover staan, die voor een deel parttime werken. Hij stelt dat er sinds 2007 zeker honderd doden zijn gevallen door bacteriën die van dier op mens worden overgedragen.

Wassenberg gaat uit van de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, uit 2018. "642 Miljoen geslachte dieren per jaar, dat zijn gemiddeld twintig slachtingen per seconde", zei hij in de Tweede Kamer. "Dat betekent dat er in de drie uur die voor dit debat is uitgetrokken 220.000 dieren worden geslacht."

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft volgens hem 290 voltijdsbanen voor inspecteurs die zich alleen met de slacht bezighouden. "Uitgaande van een 40-urige werkweek en 46 werkweken, kom ik op een gemiddelde van 1200 slachtingen per uur die door één inspecteur zouden moeten worden gecontroleerd. Dat lukt niet en daarom zie je vrij veel besmettingen door het eten van besmet vlees."

Q-koorts en listeria

Het Kamerlid van de Partij voor de Dieren wijst erop dat er sinds de uitbraak van Q-koorts in 2007 zeker honderd doden zijn gevallen. Bij de Q-koorts ging het overigens niet om geslachte dieren. Recentelijk nog werd bekend dat drie mensen zijn overleden door listeria in vleeswaren.

Minister Bruins voor Medische Zorg zegt dat er geen inspecteurs bijkomen. Volgens hem zijn de slachtbedrijven in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun producten. "Als je ervan uit gaat dat alles door de handen van de controleurs moet gaan, dan zitten we op het verkeerde spoor." Hij zegt dat er gerichte controles plaatsvinden.



Vraagtekens bij rol minister in verbieden motorbendes

In de Tweede Kamer is veel steun voor een plan om het makkelijker te maken om criminele motorbendes te verbieden, maar Kamerleden hebben ook veel kritische kanttekeningen. De Kamer behandelde vandaag een initiatiefwet daarover van de regeringspartijen VVD, CDA en ChristenUnie en de oppositiepartijen PvdA en SGP.

Kern van dat voorstel is dat de minister voor Rechtsbescherming zelf de bevoegdheid krijgt "organisaties die een cultuur van wetteloosheid creëren" met onmiddellijke ingang te verbieden. De indieners denken dat dat veel sneller en effectiever gaat dan de huidige praktijk van alleen een rechterlijk verbod.

Bij de behandeling in de Kamer sprak, naast de vijf indieners, ook 50Plus zijn steun uit. De partijen vinden dat een paar organisaties in Nederland zich zozeer buiten de rechtsorde plaatsen, en daarmee de veiligheid bedreigen, dat hun zonder veel rompslomp het functioneren onmogelijk moet kunnen worden gemaakt. In die gevallen moet de minister kunnen ingrijpen.

Politieke passanten

Regeringspartij D66 en de oppositiepartijen PVV, SP en GroenLinks onderschrijven allemaal dat er hard moet worden opgetreden tegen ondermijnende organisaties, maar ze zijn zeer kritisch over een rol voor de minister. Ze wijzen erop dat ministers "passanten" zijn en misschien wel in de verleiding kunnen komen om onwelgevallige organisaties om politieke redenen te verbieden.

Voorstanders van de wet benadrukken dat dat helemaal niet de bedoeling is: politieke partijen, vakbonden en kerkgenootschappen worden in de initiatiefwet uitgezonderd van een mogelijk verbod door de minister.

Alleen straf als geen beroep meer mogelijk is

Critici zeggen ook dat er misschien wel andere middelen zijn om een verbod te versnellen ten opzichte van de huidige praktijk. Nu is het alleen maar strafbaar om mee te werken aan een organisatie als die "onherroepelijk" door de rechter is verboden. Dat betekent dus dat iemand pas een straf kan krijgen als er geen hoger beroep tegen het verbod meer kan worden ingesteld. D66 en een deel van de oppositie vragen zich af of het woordje "onherroepelijk" niet uit de wet kan worden geschrapt.

De behandeling van de initiatiefwet door de Kamer gaat later verder. Dan zal minister Dekker ook zeggen wat hij ervan vindt. Hij moet dan ook ingaan op de vraag hoe het voorstel zich verhoudt tot plannen die het kabinet zelf ook al heeft om een verbod in te stellen op "Outlaw Motorcycle Gangs". Dat voornemen staat in het regeerakkoord.



Van Laarhoven terug naar Nederland, deel celstraf nog overeind

Voormalig coffeeshophouder Johan van Laarhoven, die jaren vastzat in een Thaise cel, is op weg naar Nederland. Dat bevestigen zijn advocaat en het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Van Laarhoven kwam vast te zitten nadat de Nederlandse justitie informatie over hem had gevraagd aan Thailand. Na brede kritiek op de handelwijze van het Openbaar Ministerie heeft minister Grapperhaus van Justitie zich ingespannen om hem naar Nederland te halen.

"Na vijf jaar gevangenschap in mensonterende omstandigheden is Van Laarhoven ernstig ziek en verzwakt", schrijft zijn advocaat in een persbericht. "Hij moet daarom direct voor behandeling naar het ziekenhuis."

Grapperhaus schrijft aan de Tweede Kamer dat Van Laarhoven na aankomst in Nederland naar een gevangenis wordt overgebracht, waar bij bezocht kan worden door familie en vrienden.

De Thaise vrouw van Van Laarhoven zit wel nog vast. "Ook zij is slachtoffer van het Nederlandse Openbaar Ministerie", zegt Van Laarhovens broer, Frans. "Grapperhaus heeft toegezegd zich ook voor haar in te zetten, dus we hopen dat ook zij snel naar Nederland komt."

"Ik ben blij dat Johan de hel van Bangkok heeft kunnen verlaten", zegt Frans van Laarhoven in deze video:

Van Laarhoven wordt uitgeleverd op grond van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS). Hij moet hier nog de straf uitzitten die volgens de Nederlandse strafmaat overblijft.

100 jaar cel

Grapperhaus schrijft aan de Kamer dat Van Laarhovens vrouw de Thaise nationaliteit heeft en daarom is uitlevering op grond van de WOTS niet mogelijk. "Nederland blijft zich waar passend en mogelijk inzetten voor haar situatie in Thailand."

Van Laarhoven werd in Thailand veroordeeld tot meer dan 100 jaar cel voor witwassen, waarvan hij er 20 moest uitzitten. Het hof in Arnhem oordeelde in november dat bij uitlevering de straf omgezet moet worden naar het Nederlandse maximum: 10 jaar en 8 maanden.

Rekening houdend met zijn tijd in de Thaise cel (66 maanden) en de gebruikelijke vervroegde, voorwaardelijke vrijlating op twee derde van de celstraf (min 43 maanden), blijven er naar schatting 19 maanden celstraf over. Als Van Laarhoven in aanmerking komt voor zogeheten detentiefasering, waarbij veroordeelden in het einde van de gevangenisstraf steeds meer vrijheden krijgen, komt hij mogelijk nog eerder vrij.

Zijn advocaten hebben voor de overgebleven tijd bovendien gratieverzoek ingediend. Ook loopt er een civiele zaak tegen de Nederlandse staat, waarin de overheid ook aansprakelijk kan worden gesteld. Van Laarhoven, zijn broer en tientallen anderen worden nog steeds verdacht van het witwassen van 20 miljoen euro en belastingfraude.

Minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming zegt dat Van Laarhoven vanavond in elk geval naar een gevangenis gaat. Naar het gratieverzoek kijkt Dekker "zoals naar ieder gratieverzoek. Van Laarhoven is nu een gewone Nederlandse gevangene."

De oud-coffeeshophouder werd in Thailand vervolgd omdat de Nederlandse justitie Thailand om hulp had gevraagd bij het strafrechtelijk onderzoek naar hem. Ook zijn vrouw werd daarin als verdachte aangemerkt, terwijl er geen Nederlands onderzoek naar haar liep. Daarop besloot de Thaise justitie beiden te vervolgen.

Bemoedigend gesprek

De Nationale Ombudsman oordeelde vorig jaar dat de Nederlandse justitie onzorgvuldig had gehandeld en zo heeft bijgedragen aan de veroordeling van Van Laarhoven. Het Nederlandse OM was volgens de Ombudsman "goed op de hoogte van de risico's van een aan drugs gerelateerd strafrechtelijk onderzoek in Thailand".

Ook de Tweede Kamer was bijzonder kritisch over de gang van zaken, en vroeg minister Grapperhaus zich in te zetten voor de zaak. Die reisde in augustus af naar Bangkok, waar hij een "bemoedigend gesprek" voerde met de Thaise premier.



Ook OM-topman wil hogere maximumcelstraf voor doodslag

OM-topman Gerrit van der Burg pleit voor het verhogen van de maximale celstraf voor doodslag. Hij vindt het verschil met de strafmaat voor moord nu te groot. De ministers Grapperhaus en Dekker werken overigens al aan een wetsvoorstel voor de ophoging, en dat kan rekenen op steun in de Tweede Kamer.

Op doodslag staat maximaal vijftien jaar cel en op moord, sinds een verhoging in 2006, maximaal levenslang of dertig jaar cel. Moord betekent juridisch dat de dader van plan was om iemand om te brengen en dus enige bedenktijd heeft gehad. Bij doodslag is ook sprake van opzet, maar handelde de dader in een opwelling.

"Het zou goed zijn als het verschil wat meer wordt rechtgetrokken", zegt Van der Burg tegen dagblad Trouw. "Want impulsdaden kunnen ook een sluitstuk zijn van een kwalijk patroon." De krant benadrukt dat er sinds 2012 striktere eisen gelden voor het bewijzen van voorbedachten rade en dus moord.

Van der Burg zegt in een toelichting in het NOS Radio 1 Journaal dat het oude verschil tussen moord en doodslag van vijf jaar een mogelijke maatstaf zou kunnen zijn voor de ophoging van de straf op doodslag. In dat geval zou de maximale straf uitkomen op 25 jaar cel.

Bekir E.

Eerder riep de rechtbank Rotterdam al op tot het verkleinen van het verschil in strafmaat tussen moord en doodslag. De aanleiding was het vonnis in de zaak-Hümeyra. De Rotterdammer Bekir E. werd veroordeeld tot veertien jaar cel en tbs, wegens doodslag. De rechtbank zag onvoldoende bewijs dat E. een vooropgezet plan had om Hümeyra dood te schieten, tot woede van de nabestaanden.

Goed dat zowel de rechtbank Rotterdam als het OM zich hier hardop over uitspreekt, zegt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. "Doodslag, waarbij je de kans aanvaardt dat iemand door jouw handelen overlijdt, zit heel dicht tegen moord aan. Bij de zaak-Hümeyra was dat nog een stap verder, dat was bijna een executie."

De kans is zeer groot dat de strafmaat voor doodslag inderdaad omhoog gaat. Waarschijnlijk in mei gaat het wetsvoorstel van het kabinet in consultatie, zodat iedereen erop kan reageren. Daarna moet de Tweede Kamer zich erover buigen. Daar lijkt een ruime meerderheid positief.

"Als het wetsvoorstel de rechter meer ruimte geeft voor een passende straf, staan we daar niet afwijzend tegenover", zegt Kamerlid Maarten Groothuizen van D66. Ook de andere regeringspartijen en verschillende oppositiepartijen zijn voorstander van een hogere maximumstraf voor doodslag.

Trouw schrijft dat er tussen 2006 en 2018 in totaal 345 veroordelingen waren voor moord en 688 wegens doodslag.



Basisbaan krijgt in coalitie weinig bijval

Het voorstel om een basisbaan in te voeren voor mensen met een uitkering, ligt erg moeilijk in Den Haag. Regeringspartijen CDA en VVD zien het voorgestelde plan op deze manier in elk geval niet zitten.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) adviseert vandaag om mensen met een uitkering zo'n basisbaan te geven. Vooral omdat dat goed voor henzelf is. De raad schrijft: "Als werk psychologisch en sociaal zo belangrijk is voor mensen, waarom zouden we degenen die willen en kunnen werken dan 'afschepen' met een inkomen in plaats van te zorgen voor goed werk?"

Alle partijen willen dat zo veel mogelijk mensen met een uitkering gaan werken. Maar VVD en CDA vinden het geen goed plan als met dit idee nieuwe banen worden gecreëerd waarin niet wordt toegewerkt naar een normale baan, zeggen ze tegen Nieuwsuur.

"De WRR zegt dat het doel van zo'n basisbaan niet het doorstromen naar regulier werk hoeft te zijn en wat ons betreft zou dat wel voorop moeten staan", zegt CDA-Kamerlid Hilde Palland. Zij wil best een basisbaan, maar dan een waarin wél altijd naar een normale baan wordt toegewerkt. De VVD ziet er mede daarom ook weinig in. "Het gevoel dat ik krijg bij de basisbaan is: we stoppen mensen in een baantje en daar blijven ze dan", zegt VVD-Kamerlid Judith Tielen.

Andere partijen zoals de PvdA zijn juist wel lovend over het idee van de WRR. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer benadrukt dat ook als mensen niet doorstromen naar normale banen, het werk dat zij in hun basisbaan doen heel belangrijk kan zijn voor de samenleving. Bijvoorbeeld door ze in te zorg te laten werken. Hij zegt daar ook geld voor uit te willen trekken.

SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen is ook enthousiast over het idee, maar wil wel dat mensen fatsoenlijk betaald gaan krijgen en dat de basisbanen er niet voor zorgen dat normale banen worden weggeconcurreerd.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) zegt dat hij nog met een uitgebreide reactie komt op het rapport. Op het plan van de basisbaan gaat hij nog niet in, maar wel zegt hij van het WRR-rapport - dat nog over veel meer andere zaken over de arbeidsmarkt advies geeft - de hoofdlijnen te ondersteunen.

Net als de WRR vindt hij het namelijk ook slecht dat nu mensen met een vaste baan worden beconcurreerd door goedkope zzp'ers waardoor vaste banen steeds vaker verdwijnen. "Dat vind ik ook oneerlijk."

Meer mensen vast werk

De komende tijd wordt de onzekere arbeidsmarkt een groot thema in Den Haag. Volgende week wordt een ander belangrijk advies hierover verwacht van de zogeheten commissie-Borstlap. En daarna wil het kabinet bekijken hoe de problemen, zoals de onzekerheid die mensen met tijdelijke contracten ervaren, beter aangepakt kunnen worden. Een doel daarbij is volgens Koolmees dat meer mensen vast werk gaan krijgen.

Volgens Koolmees gaan we de komende tijd hier een grote discussie over krijgen en hij kan nog niet voorspellen wat daar uitkomt. Hij gaat eerst op de aanbevelingen studeren. Het advies van de WRR om iedereen - ongeacht of die nou zzp'er is of een vaste baan heeft - hetzelfde sociale vangnet te geven, valt in elk geval goed bij Koolmees.

"Wat mij wel aanspreekt is dat bepaalde risico's, denk aan ziekte of arbeidsongeschiktheid, die overkomen iedereen. Ongeacht of je nou een zzp'er, een werknemer of een directeur bent." Maar of dat echt onderdeel wordt van het nieuwe arbeidsmarktbeleid van het kabinet - volgens sommige coalitiepartijen dé belangrijkste uitdaging voor dit jaar - dat is de vraag.



Kabinet wil militairen in Irak houden, 'geen Iraaks beleid om ze weg te sturen'

Het kabinet wil de Nederlandse missie in Irak voortzetten. "De Iraakse premier heeft Nederland niet benaderd om weg te gaan", zei minister Blok van Buitenlandse Zaken in de Tweede Kamer. Zo'n vijftig Nederlandse militairen zitten in Noord-Irak om hun Iraakse collega's te trainen en enkele andere militairen zijn uitgezonden naar de hoofdstad Bagdad.

Het Iraakse parlement wil dat de buitenlandse troepen uit het land vertrekken. Aanleiding is de Amerikaanse luchtaanval op 10 januari waarbij de Iraanse generaal Soleimani en de Iraanse militieleider al-Muhandis werden gedood.

Vanwege de opgelopen spanningen is de missie voorlopig stilgelegd. De militairen verblijven nu op een veilige plek, zei minister Bijleveld van Defensie onlangs.

Het kabinet wacht de ontwikkelingen af en hoopt dat de Nederlandse militairen binnenkort weer aan het werk kunnen.

Na de Amerikaanse aanval nam het Iraakse parlement een niet-bindende resolutie aan om de buitenlandse troepen te laten vertrekken. "Het was een politiek signaal", zegt minister Blok. "Het is niet omgezet in beleid."



Naar boven Up

Media

Zoeken we op

Google

Dagen te gaan tot

17666

dagen te gaan tot
Free Willy
Dagen te gaan op Mingy!

Het goede doel!

Mingy en kankerbestrijding

Het goede doel!

Mingy en kika

Het goede doel!

Mingy en het Rodekruis

Het goede doel!

Mingy en leger des heils